مدل «جایزه مسئولیت اجتماعی مدیریت» که توسط انجمن مدیریت ایران (IMA) از سال ۱۳۹۴ طراحی و تدوین شده است، با هدف ترویج اصول مسئولیت اجتماعی و تشویق سازمانها به پیادهسازی اقدامهای اخلاقی، اجتماعی، زیستمحیطی و اقتصادی توسعه یافته است. با گذشت زمان و تحول سریع انتظارات ذینفعان، تغییرات اقلیمی، الزامهای ESG، و تحولات جهانی در حوزههای گزارشدهی، شفافیت و پاسخگویی سازمانی، ضرورت بازنگری ساختاری و محتوایی در این مدل کاملاً احساس میشد.
دکتر آذر صائمیان دبیر علمی شورای عالی جایزه در دهمین کنفرانس ملی فرهنگ سازمانی و دهمین دوره جایزه مسئولیت اجتماعی مدیریت (MSR Award) که در روزهای 7 و 8 بهمن ماه 1404 با همکاری دانشگاه خاتم، وزارتخانهها، دانشگاهها، سازمانها ومدیران و متخصصان برگزار گردید، رونمایی از ثبت جهانی مدل ارزشآفرینی پایدار انجمن مدیریت ایران را انجام دادند. ایشان اعلام کردند این اقدام علمی اثرگذار و پویا با حمایت و پشتیبانی اعضای محترم هئیتمدیره انجمن مدیریت ایران، استادان، صاحبنظران، ارزیابان جایزه و شرکتهای متقاضی حضور در فرآیند جایزه توسط در دستور کار قرار گرفت و پس از یکسال و نیم کار تخصصی و پر تلاش، موفق به ثبت جهانی مدل بنام انجمن مدیریت ایران گردید.
در پاسخ نیاز انجمن به توسعه مدل با تاکید بر استانداردهای جهانی، انجمن یونایتدمتریک (United Metric Association) با بهرهگیری از تجربه بینالمللی خود در طراحی مدلهای تعالی و استانداردهای پایداری، از طریق شرکت Sustain Plan GmbH اتریش وارد همکاری با انجمن مدیریت ایران شد تا مدل مسئولیت اجتماعی مدیریت را به مدل “جایزه ارزشآفرینی پایدار” بازطراحی، بهروز رسانی و در نهایت اعتباربخشی بینالمللی و ثبت جهانی نماید.
این تغییر صرفا و ضرورتا اسمی نیست، بلکه بازتابدهنده تغییر پارادایم نگرش به مسئولیت اجتماعی در ایران و جهان است و مشتمل بر دلایل بنیادی زیر میباشد:
- نشاندهنده بلوغ تکاملی مفهومی و مدل جایزه در مسیر جهانیسازی است؛
- همراستا با ادبیات روز حکمرانی شرکتی، توسعه پایدار و اقتصاد مسئولانه در جهان است؛
- با انتقال پیام دقیقتر به ذینفعان داخلی و بینالمللی، هویت برتر، الهامبخشی و آینده محوری را برای این جایزه بینالمللی ایجاد میکند.
ایشان در ادامه ساختار نهایی مدل بر مبنای پنج معیار اصلی و زیر معیارها و شاخصهای عملکردی را در انطباق با هدفهای توسعه پایدار (SDGs) ارائه کردند. همچنین مزایای کلیدی مدل را بشرح زیر ارائه کردند:
| مزیت های کلیدی مدل | ویژگیها |
| انسجام سیستمی | رفع همپوشانی مفهومی و ادغام اصول مرتبط در ساختار منسجم |
| تسهیل تعریف KPI | تدوین معیارهای دارای دامنه مشخص، سنجشپذیر و قابل گزارش |
| انطباق با ESG و SDGs | امکان ارتباطپذیری مستقیم با مدلهای گزارشدهی بینالمللی |
| افزایش اعتبار بینالمللی | فراهمسازی بستر برای ارزیابی خارجی، گواهی و مقایسهپذیری جهانی |
| شفافیت در ارزیابی | قابلیت طراحی نظام امتیازدهی دقیق، سطحبندی بلوغ و مقایسه درونی |
دبیر علمی جایزه اضافه کردند شاخصهای کلیدی عملکرد (Key Performance Indicators – KPIs) ابزارهای اصلی اندازهگیری اثربخشی، بلوغ و پیشرفت سازمانها در مسیر مسئولیت پایداری هستند. در این بخش، برای هر زیرمعیار از پنج معیار اصلی مدل، شاخصهایی با ویژگیهای SMART (مشخص، قابل اندازهگیری، قابل دستیابی، مرتبط، زماندار) طراحی شدهاند. این شاخصها بر اساس منابع بینالمللی معتبر مانند GRI Standards، ISO 26000، SDG Targets و EFQM 2020 تعریف و به سه دسته تقسیم میشوند:
- شاخصهای اصلی (Core KPIs): برای همه سازمانها، مستقل از صنعت و اندازه
- شاخصهای تخصصی(Sector-Specific KPIs): متناسب با ریسکها و اثرات بخشهای مختلف صنعتی (بر اساس GRI Sector Standards)
- شاخصهای مقیاسپذیر (SizeAdjusted KPIs): برای سازمانهای کوچک و متوسط با سطح عمق متناسب
صائمیان همچنین اضافه کردند، طراحی شاخصهای کلیدی عملکرد تخصصی بخشی در11 طبقهبندی (Sector-Specific KPIs) با هدف پاسخگویی به تفاوتهای اساسی در صنایع مختلف طراحی شدهاند. این شاخصها مبتنی بر طبقهبندی ۱۱گانه بخشی مطابق با استانداردهای بینالمللی نظیر GRI Sector Standards، UNGC و KPMG Industry Matrix توسعه یافتهاند. این بخشها عبارتند از: کشاورزی، انرژی، معدن و فلزات، تولید صنعتی، ساخت و ساز و املاک، حمل و نقل و لجستیک، خدمات مالی و بیمه، فناوری و ارتباطات، سلامت و خدمات اجتماعی، آموزش و پژوهش، نهادهای دولتی و عمومی.
با در نظر گرفتن این 11 طبقهبندی مدل قابلیت ویژهای را دارا خواهد بود که الزامها و عملکردهای پایداری را متناسب با قلمرو فعالیت سازمانها سنجشپذیر نماید.
انجمن مدیریت ایران به عنوان انجمن ممتاز وزارت علوم تحقیقات و فناوری، برنامه گستردهای برای ترویج و اشاعه مدل در سازمانها دارد. همچنین این قابلیت وجود دارد تا نسبت به آموزش و پرورش استادان، ارزیابان و سر ارزیابان و سازمانهای متقاضی حضور در فرآیند ارزیابی، در سطح ملی و بینالمللی اقدام نماید و در این زمینه از کلیه افراد علاقمند به مباحث توسعه دعوت مینماید تا در مسیر علمی پایداری بتوانند خدمات ارزشمندی به سازمانها ارائه نمایند.
ایشان درپایان اعلام کردند جایزه ارزشآفرینی پایدار نه تنها هویت بینالمللی قدرتمندتری برای شرکتهای متقاضی حضور در جایزه خواهد داشت، بلکه جایگاه انجمن مدیریت ایران در فضای توسعه مسئولانه کشور را ارتقا خواهد داد.